Dit artikel is verschenen in

 


PUBLICATIES

De ondernemende gastouder

Als gastouder kun je op verschillende manieren werken.  Je liefde  voor kinderen verandert niet als je van freelance gastouder een zzp’er of franchisenemer wordt. Maar belastingtechnisch is het soms interessant en als je je vak als ondernemer wilt uitoefenen stelt dat eisen aan je persoonlijkheid. GO! belicht verschillende bedrijfsvormen van alle kanten en zet ze overzichtelijk voor je op een rij.

Door Alie Dijkslag

‘Ondernemerschap moet een beetje in je zitten’, zegt Pascal Spooren. Samen met zijn partner Melanie Hooijmans runt hij gastouderbureau Het Speelkwartier dat zich helemaal richt op startende ondernemers in de gastouderopvang. Anders dan gewone gastouderbureaus die als een makelaar vraag en aanbod in de gastouderopvang bij elkaar brengen, helpen zij gastouders aan ‘gereedschap’ om zelf een bedrijf te beginnen als zzp’er.  Dat gereedschap bestaat uit fysieke hulpmiddelen zoals visitekaartjes, flyers, hulp bij het opzetten van een website. Maar ook hulp bij het schrijven van een ondernemingsplan, bij de gang naar de boekhouder en bij een professionele bejegening van vraagouders. Met koppelingen houden ze zich niet bezig, dat doet de ondernemende gastouder zelf. Hoe herkennen zij ondernemerskwaliteiten bij gastouders?

Van onbewust naar bewust bekwaam
Dat onderzoeken ze door elk op hun eigen terrein met gastouders in gesprek te gaan. Pascal kijkt naar de commerciële kwaliteiten. ‘Je moet het leuk vinden om na te denken hoe je je bedrijf wilt opzetten en om zelf actie te ondernemen bij het werven van vraagouders. Je moet jezelf een beetje verkopen, proactief zijn. Als ze dat in de kennismaking met ons niet laten zien dan doen ze dat ook niet bij hun potentiële klanten. ’ Melanie onderzoekt de pedagogische kwaliteiten van een ondernemer in spé. ‘Houdt iemand van kinderen en kan hij of zij antwoord geven op de vraag waar dat uit blijkt? Is iemand communicatief vaardig, naar kinderen maar ook naar ouders? ‘

De meeste gastouders doen hun werk goed,  zeggen Pascal en Melanie. Maar  als je ondernemer wilt zijn moet je een stap verder kunnen denken. Je moet antwoord kunnen geven op de vraag: waarom doe ik de dingen zoals ik ze doe? Je moet dus de dingen die je doet leren duiden. Groeien van ‘onbewust bekwaam’ naar ‘bewust bekwaam’, heet dat in managementtermen.

Groeien naar ondernemerschap
Omdat je als gastouder naar het ondernemerschap moet toegroeien adviseert Sylvia Kuiper, directeur van Gastouderbureau Harlekijn nooit een startende gastouder om zzp’er te worden. ‘Wij nemen geen ondernemers aan, we kijken eerst hoe iemand is. Als je begint als gastouder heb je niet meteen tien kinderen. Je kunt rustig eerst kijken of je de markt van de gastouderopvang leuk vindt. Als je op de duur genoeg kinderen opvangt kan het zover komen dat je denkt: ik ga ervoor, ik wil van het gastouderschap mijn beroep maken. Het is immers een heel verschil of je een paar dagen per week één of een paar kindjes opvangt of dat je als zzp’er vier dagen per week vier kinderen in huis hebt.’

Je huis moet geschikt zijn om vaak en veel kinderen over de vloer te hebben. ‘Sommige gastouders die ondernemer worden richten een aparte speelkamer in, maar dat hoeft niet. Je ziet wel dat ondernemende gastouders hun huis op de duur steeds meer kindvriendelijk en veilig inrichten.’
Ondernemerschap vraagt iets van je fysieke mogelijkheden, van je huisgenoten en ook van je persoonlijkheid, zegt Sylvia. ‘Je moet een doorzetter zijn en net ietsje zakelijker dan een gewone gastouder.’
Geldt die zakelijke instelling puur de verdiensten of denkt ze ook aan communicatieve eigenschappen? Jazeker, zegt Sylvia, het komt ook aan op een adequate benadering van ouders. ‘ Ik maak mee dat vraagouders hun kinderen komen halen en er gezellig bij gaan zitten. De gastouder raakt  verlegen met de situatie omdat de vraagouder niet weg te krijgen is. Over dat soort zaken moet je goed nadenken en grenzen durven stellen. Je moet baas blijven in je eigen huis.’

Ondernemers onder één paraplu
Onderwerpen die een ondernemer onderscheiden van een gewone gastouder komen uitvoerig aan bod bij de verplichte training voor gastouders die werken volgens de Franch & Free formule, ontwikkeld en geëxploiteerd door gastouderbureau Berend Botje in Hoorn. De trainingen zijn niet alleen leerzaam maar ook heel gezellig, zegt  bemiddelingsmedewerker Janneke Koers van B4kids, het oudste gastouderbureau van Nederland. B4kids werkt sinds een jaar of tien met de franchiseformule voor de gastouders die ondernemer zijn, dat zijn er vijfentwintig van de in totaal honderd gastouders van B4kids. ‘Ze bespreken tijdens de trainingen hun problemen en vinden herkenning bij elkaar.’
Ondernemers die werken volgens deze formule betalen daarvoor  een klein bedrag en krijgen recht op ondersteuning in diverse vormen (ziekader). Janneke: ‘Wij helpen bijvoorbeeld als gastouders te weinig kinderen hebben. Dan zetten we ons netwerk in om te adverteren. Ook krijgt de franchisegastouder in dat geval voorrang op gewone gastouders bij plaatsing. We verwachten wel dat gastouders in ruil voor de ondersteuning exclusief voor ons werken. ‘
 Deelt B4kids dan boetes uit als een gastouder overstapt? Nee hoor, zegt Janneke. ‘Het komt eigenlijk nooit voor dat een gastouder wil overstappen. Dat komt omdat ze het onderling contact zo waarderen. Het wordt echt een groep.’



 

Sandra van Veldhuizen freelance gastouder

Sandra heeft vijf kinderen en is nu ruim vijf jaar gastouder  voor vier kinderen. Ze is ingeschreven bij gastouderbureau Harlekijn, een bureau met veel gastouders die de stap naar ondernemerschap hebben gemaakt. Sandra  piekert er niet over om ondernemer te worden.’Ik vind het heerlijk om een stel kinderen om me heen te hebben naast mijn eigen gezin. Ik voel me moeder met opvangkinderen erbij, en niet andersom: gastouder met een gezin erbij. Dat risico zit er wel in als ik ondernemer zou worden. Mijn eigen kinderen zouden dan aandacht tekort komen en dat wil ik niet. Het gaat mij om de gezelligheid, zonder kinderen om me heen wordt het me te stil in huis. Ik zie de gastouderopvang ook niet als een beroep, gastkinderen worden zo eigen…..’

Als freelance gastouder…….

  • ben je voor de fiscus geen ondernemer en betaal je dus het normale percentage van 33.5 % belasting over je inkomen.

  • betaal je soms helemaal geen inkomstenbelasting omdat die wordt verrekend met de heffingskorting van 1.978 euro als je partner verdient. 

  • mag je alleen de kosten zoals kinderbenodigdheden, accountant en verzekering van je belastbaar inkomen aftrekken.

  • krijg je nieuwe aanmeldingen meestal via het gastouderbureau.



Bianka Smit zelfstandige zonder personeel

Bianka fietst met haar bakfiets door haar eigen woonomgeving en meer reclame heeft ze niet nodig voor haar bedrijf Kinderopvang MamaLou. Ze is aangesloten bij gastouderbureau Het Speelkwartier, een bureau dat zich helemaal richt op de begeleiding van gastouders die zzp’er willen worden. ‘Ik vind het heerlijk om in alle vrijheid mijn eigen bedrijf vorm te geven. In het begin heb ik flyers rond gebracht in de buurt. Daarna kwamen al snel de eerste aanmeldingen. Een reguliere gastouder wacht op een telefoontje van het gastouderbureau met nieuwe aanmeldingen, als zzp’er ben je proactief. Je denkt zelf na hoe je je bedrijf in de markt wilt zetten. Gastouderbureau Het Speelkwartier is voor mij een belangrijke steun  waar ik terecht kan met vragen over administratieve rompslomp. En niet onbelangrijk: zij gaan ook achter geld aan als vraagouders niet betalen. Omdat je recht hebt op ondernemersaftrek en startersaftrek  hou ik als ondernemer  meer geld over voor nieuwe investeringen zoals bedjes, boxen en speelgoed. Zo investeer je ook in professionele opvang.’

Als zzp’er ……..

  • moet je een urenregistratie bijhouden waarmee je aantoont dat je 1225 uur per jaar in je bedrijf steekt (grofweg 1000 uren opvang en 225 in andere zaken zoals administratie, scholing en extra schoonmaakwerk).

  • moet je je inschrijven bij de Kamer van Koophandel.

  • moet je een naam verzinnen voor je bedrijf en actief naar buiten treden met reclame bijvoorbeeld via een website of kaartjes ophangen in een supermarkt.

  • verandert er niets aan de kassiersfunctie van het gastouderbureau en aan hun aanbod van scholing en begeleiding.

  • moet je zelf met je verzekering regelen dat gastkinderen WA verzekerd zijn (kosten gemiddeld 150 euro per jaar).

  • geniet je grote fiscale voordelen als je jaarinkomen minimaal 8.500 euro is. Je krijgt zelfstandigenaftrek en in de eerste vijf jaar drie keer startersaftrek. Het omslagpunt is moeilijk vast te stellen omdat uurtarieven verschillen en het aantal uren dat een kind op een dag bij de gastouder is. Gemiddeld is de stap naar ondernemerschap aantrekkelijk als je vier dagen per week vier kinderen opvangt. Soms is drie dagen genoeg.


Sandra Oorschot franchisegastouder

Sandra is al zestien jaar gastouder, zes jaar geleden maakte ze de stap naar het ondernemerschap via de franchiseformule van B4kids. Haar bedrijf heet Kinderopvang Mama Otta. Ze dacht niet lang na over de keuze van een naam voor haar bedrijf. ‘Een van de gastkinderen kon mijn naam niet uitspreken. “Mama Sandra”werd “Mama Otta”. Dat klonk zo leuk dat andere kinderen en vraagouders mij  zo gingen noemen.‘
Het voelt anders om ondernemer te zijn, vindt Sandra. ‘Het is leuk om je eigen bedrijf neer te zetten. Ik denk nu meer na over mijn manier van werken. Zo heb ik het totaal programma Uk & Puk aangeschaft. Daar wil ik mij in verdiepen en ik ga me daar ook mee profileren richting ouders. Ik denk niet dat ik die investering had gedaan als ik nog freelancer was geweest.’

Als franchise gastouder …….

  • heb je een eigen bedrijf als een soort filiaal van de franchisegever, het gastouderbureau.

  • verbind je je tegen een (kleine) vergoeding aan de landelijke formule Franch & Free en mag je die handelsnaam vermelden in je reclame-uitingen.

  • volg je verplicht twee keer per jaar een gastoudertraining over een ondernemers gerelateerd onderwerp.

  • bepaal je je eigen uurtarief.

  • heb je dezelfde plichten als een zzp’er wat betreft het urencriterium en urenregistratie , inschrijving bij de Kamer van Koophandel etc.

  • heb je dezelfde rechten als een zzp’er op zelfstandigenaftrek en startersaftrek.

  • ben je zelf verantwoordelijk voor acquisitie maar krijg je daarbij hulp als het nodig is.

  • heb je recht op gratis promotiemateriaal zoals visitekaartjes, naambordje, folders.

  • kun je gebruikmaken van het netwerk van de franchisegever, uitleenmaterialen.

  • heb je recht op boekhoudkundige hulp.



Tel uit je winst!

Een freelance gastouder met een inkomen van 9000 euro betaalt 33.5 % belasting, dus ongeveer 3000 euro. Een zzp’er met een jaaropbrengst van 12000 euro betaalt maar ongeveer 300 euro inkomstenbelasting. Hoe kan dat? Dat komt  omdat je als ondernemer recht hebt op ruim 9000 euro zelfstandigenaftrek  en ruim 2000 euro startersaftrek. Je hebt ook nog recht op MKB-vrijstelling.

Fiscaal adviseur Anne -Mieke van den Berg werkte speciaal voor GO! een rekenvoorbeeld uit. In dat voorbeeld krijgt een gastouder het maximum aan startersaftrek. De tabel met bedragen die gelden voor zelfstandigenaftrek vind je onderaan het rekenvoorbeeld:

Janine is een zzp’er met een omzet van 13.955 die kosten heeft gemaakt van in totaal 1500 euro.
Als freelancer zou Janine 33.5 % inkomstenbelasting betalen over 12.455 euro, dat is 4.172,43euro. Omdat Janine een startende zzp’er is heeft ze recht op 9.427 euro zelfstandigenaftrek zodat 3.028 belastbaar inkomen overblijft. Daar gaat nog 2.110 startsaftrek af. Zo blijft een belastbaar inkomen over van 918 euro. Dan nog 12 % MKB-vrijstelling wat neerkomt op 109.80 euro. Dit bedrag mag Janine in mindering brengen op die 918 euro en zo betaalt ze slechts  33.5 % belasting over 808.20, dat is 270,75 euro inkomstenbelasting!

MKB- winstvrijstelling is een belastingkorting speciaal voor ondernemers. Het is een aftrekpost van 12 % van de winst na aftrek van de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek.  

Zelfstandigenaftrek

2010

winst

aftrek

> 59.450

4.574

> 57.220 en < 59.450

5.204

> 54.985 en < 57.220

5.895

> 52.750 en < 54.985

6.593

> 18.425 en < 52.750

7.222

> 16.195 en < 18.425

8.105

> 13.960 en < 16.195

8.764

< 13.960

9.427

 Anne-Mieke van den Berg is Fiscaal Adviseur FA en franchisenemer van Trumpy Gastouderopvang, een landelijk gastouderbureau waar potentiele franchisenemers zich kunnen aanmelden. Trumpy gastouderopvang biedt een gastoudercentrale waar gastouders zichzelf kunnen aanbieden en hun eigen prijs bepalen. Zie www.trumpygastouderopvang.nl
 

© 2013 Contextbureau